velocity based training voor wielrenners: sterker worden zonder zware benen
Veel wielrenners weten dat krachttraining helpt om harder te trappen en blessures te vermijden. Toch loopt het in de praktijk vaak verkeerd af: renners volgen een standaardschema uit de fitness, krijgen loodzware benen en zitten dagenlang stijf op de fiets. Met velocity based training pak je dat veel slimmer aan.
Krachttraining op basis van vaste percentages houdt geen rekening met de vermoeidheid van je ritten. Velocity based training (VBT) meet gewoon hoe snel je de halter omhoog duwt (in meter per seconde). Zo train je altijd met het juiste gewicht voor die dag, stop je vóór de spierpijn ontstaat, en word je explosiever zonder zwaarder te worden.
Waarom vaste gewichten en percentages niet werken voor fietsers
In de fitness zie je bijna altijd hetzelfde: men berekent je 1RM (het maximale gewicht dat je één keer kunt tillen) en geeft je een schema met vaste percentages. Bijvoorbeeld: "Doe 4 sets van 6 herhalingen op 80% van je squat."
Als je alleen maar naar de fitness gaat en verder niets doet, werkt dat prima. Maar als wielrenner heb je al heel wat kilometers in de benen. Jouw kracht schommelt van dag tot dag enorm, vaak wel 10% tot 15%, afhankelijk van:
- Hoe zwaar je ritten van de voorbije dagen waren;
- Hoeveel energie er nog in je beenspieren zit;
- Hoe goed je hebt geslapen en hersteld.
Staat er op papier 90 kg omdat je dat twee maanden geleden fris kon tillen? Dan kan diezelfde 90 kg na een zware fietstraining plots veel te zwaar zijn. Als je dat gewicht dan toch koste wat het kost wilt wegdrukken, forceer je jezelf. Met als resultaat: dagenlang stijve benen en fietstrainingen die voor geen meter lopen.
"Krachttraining moet je helpen om beter te fietsen. Als je door zware benen je ritten op de weg niet goed kunt afwerken, ben je verkeerd bezig."
Wat is velocity based training dan wel?
Bij velocity based training kijk je niet naar het getal op de halterschijven, maar naar de snelheid waarmee je het gewicht omhoog duwt. Dat meet je met een kleine sensor of een app op je telefoon, uitgedrukt in meter per seconde (m/s).
Het idee erachter is heel logisch: hoe zwaarder een gewicht op dat moment voor jou aanvoelt, hoe trager het omhoog gaat. Gaat de halter vlot met 0,75 m/s omhoog? Dan train je op snelheid en explosiviteit. Zakt de snelheid onder de 0,50 m/s? Dan ben je puur op zware kracht aan het werken.
De drie voordelen voor wielrenners
1. Rekening houden met de vorm van de dag
Je hoeft nooit meer te gokken hoeveel gewicht je aan de stang moet hangen. Tijdens je eerste opwarmsetjes zie je meteen hoe fris je bent:
- Gaat het gewicht soepel en sneller dan normaal? Dan ben je goed hersteld en kun je vandaag gerust wat zwaarder gaan.
- Gaat het traag en stroef? Dan zit er nog vermoeidheid in je benen. Je haalt gewoon wat kilo's van de stang zodat de snelheid hoog blijft. Zo train je precies wat de bedoeling was, zonder jezelf overhoop te rijden.
2. Sneller en explosiever worden zonder zwaarder te worden
Als wielrenner wil je meer watt per kilo trappen. Je wilt dus wel sterker worden, maar geen dikkere spieren kweken die bergop alleen maar tegenwerken. Wielrenners hebben vooral baat bij een zenuwstelsel dat snel veel spiervezels kan inschakelen.
Door elke herhaling zo snel mogelijk omhoog te duwen, train je die explosieve spiervezels zonder dat je spieren veel groter worden. Zodra herhalingen traag en log worden, kweek je vooral spiermassa – en dat wil je op de fiets juist vermijden.
Wil je krachttraining goed combineren met je fietstrainingen?
Bij YVH Coaching stemmen we jouw kracht- en fietsschema's perfect op elkaar af.
3. Stoppen vóór de spierpijn begint (velocity loss)
Het belangrijkste van deze methode is het snelheidsverlies tijdens een set. Stel dat je eerste herhaling aan 0,70 m/s omhoog gaat. Na een paar herhalingen worden je benen moe en zakt de snelheid:
- In de fitness: Men gaat vaak door tot je bijna niet meer kunt. Dat levert veel spierschade op en zorgt dat je dagenlang scheef loopt van de spierpijn.
- Bij wielrenners: Zodra de stang ook maar 10% tot 15% trager beweegt, leg je hem direct neer.
Onderzoek laat zien dat je met deze aanpak evenveel kracht en explosiviteit opbouwt, maar met amper spierpijn. Daardoor kun je 's morgens squatten en de dag erna gewoon weer een prima training op de fiets doen.
Hoe pas je dit zelf toe?
Je hebt hier helemaal geen ingewikkelde spullen voor nodig. De basisregels zijn simpel:
- Altijd vlot omhoog: Probeer het gewicht altijd zo snel mogelijk omhoog te duwen, ook al is het zwaar.
- Stop op tijd: Stop je set ruim voordat het zwaar en traag begint te worden. Doe liever 3 tot 5 scherpe, snelle herhalingen dan dat je doorduwt tot 10 trage herhalingen.
Met een eenvoudige app op je telefoon kun je tegenwoordig al prima meten hoe snel je beweegt. Dat geeft je houvast en zorgt ervoor dat je niet te ver gaat.
De visie van YVH Coaching
Krachttraining voor fietsers vraagt om gezond verstand. Zomaar een zwaar fitness-schema volgen zorgt meestal alleen maar voor vermoeide benen op de fiets. Door slim te trainen op kwaliteit en snelheid word je sterker op de pedalen, terwijl je benen fris blijven voor het echte werk op de weg.
Klaar voor een doordachte aanpak van jouw training?
Van inspanningstesten tot periodisering en effectieve krachttraining: ontdek hoe YVH Coaching jou helpt je doelen te bereiken.
Neem contact op voor coaching in LilleWetenschappelijke literatuur & bronnen
- Pareja-Blanco, F., et al. (2017). Effects of velocity loss during resistance training on athletic performance, strength gains and muscle adaptations. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 27(7), 724-735. (Toonde aan dat een klein snelheidsverlies van 15-20% zorgt voor meer explosiviteit en minder spierpijn dan doortrainen tot uitputting).
- González-Badillo, J. J., & Sánchez-Medina, L. (2010). Movement velocity as a measure of loading intensity in resistance training. International Journal of Sports Medicine, 31(5), 347-352. (Onderzoek over het bepalen van trainingsbelasting via verplaatsingssnelheid).
- Rønnestad, B. R., & Mujika, I. (2014). Optimizing strength training for running and cycling endurance performance: A review. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 24(4), 603-612.
- Weakley, J., et al. (2021). Velocity-based training: From theory to application. Strength & Conditioning Journal, 43(2), 31-49.